|
Praca i zatrudnienie
Urząd pracy odmawia pomocy w zalezieniu zatrudnienia
Jestem bezrobotny i szukam pracy. W urzędzie pracy poprosiłem o pomoc w jej znalezieniu. Jestem gejem i nigdy specjalnie tego nie ukrywałem. Pani urzędniczka dała mi do zrozumienia, że nie może mi pomóc, bo "kto chciałby zatrudnić homoseksualistę?" Co mogę zrobić w takiej sytuacji?
Urzędniczka nie miała prawa tak postąpić. Urzędy pracy mają obowiązek realizować pośrednictwo pracy i poradnictwo zawodowe, czyli pomagać w znalezieniu pracy, na zasadzie równości; ich obowiązkiem jest udzielanie takiej pomocy bez względu na orientację seksualną. W takiej sytuacji możesz zwrócić się do dyrektora urzędu pracy lub - jeśli to nie pomoże - do starosty. Podstawa prawna to Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z 2004 r. (art. 36 i 38)
Praca w organizacji pozarządowej - dyskryminacja w pracy ochotniczej
Jestem instruktorem ZHP. Nigdy nie ukrywałem specjalnie, ze jestem gejem, byłem jednak co do tego dyskretny. Niestety niedawno dowiedział się o tym jeden z kolegów z ZHP. Za jego namową moi koledzy rozpętali na mnie nagonkę, twierdząc, że w takim razie nie powinienem pracować z młodzieżą. Zaproponowali, że mogę ewentualnie działać dalej w organizacji, jeśli dzieci osób, które są pod moją opieką, wyrażą na to zgodę, wiedząc o moim "upośledzeniu". Uważam, ze to skandal, ale jak mogę się bronić?
Prawo zakazuje wszelkiej dyskryminacji w zatrudnieniu, a zatem także wskazywania, że w niektórych zawodach określone osoby nie powinny pracować. Nie wolno zatem odmawiać zatrudnienia twierdząc na przykład, iż geje nie powinni pracować z młodzieżą, w charakterze nauczycieli czy opiekunów. Gdyby ktoś postąpił w taki sposób, mógłby zostać postawiony przed Sądem Pracy, gdzie miałby sobie wszelkie przepisy Kodeksu Pracy. Jeżeli nie jesteś zatrudniony na mocy umowy o pracę, to nie możesz co prawda bezpośrednio posłużyć się tymi przepisami. Możesz jednak używać ich jako argumentu wyrażającego stanowisko polskiego prawa wobec dyskryminacji ze względu na orientację seksualną - jest ono wyraźnie jej przeciwne.
Niezależnie jednak od przepisów prawa pracy, masz do dyspozycji inne narzędzie prawne: Kodeks cywilny, a zwłaszcza jego artykuły 23 i 24. Mówią on o tzw. dobrach osobistych. Pojęcie to odnosi się do uznanych przez system prawny wartości obejmujących fizyczną i psychiczną integralność człowieka , jego indywidualność i godność , wszystko to, co stanowi o możliwości samorealizacji osoby ludzkiej. Wśród nich Kodeks cywilny wymienia przykładowo zdrowie, wolność, cześć (= dobre imię, godność, honor), swobodę sumienia, wizerunek, tajemnicę korespondencji itp. Dobre imię zostaje naruszone poprzez pomawianie kogoś o takie postępowanie lub właściwości, które mogą go poniżyć w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu, lub rodzaju działalności. Każde bezprawne (a z takim mamy do czynienia w Twoim przypadku) naruszenie lub zagrożenie dóbr osobistych stanowi podstawę ochrony tych dóbr. W jaki sposób są one chronione? Masz do wyboru cztery możliwości powództwa:
- o ustalenie - zmierza do wydania przez sąd orzeczenia o tym, że określone prawo po prostu Ci przysługuje. Czasami tak delikatna ingerencja wymiaru sprawiedliwości wystarcza, aby zapobiec dalszym naruszeniom określonego prawa.
- o zaniechanie - jest to powództwo dopuszczalne wtedy, gdy istnieje uzasadniona obawa naruszeń - zarówno w postaci zagrożenia mogącego dopiero nastąpić, jak i zagrożenia, które może nastąpić ponownie (np. zaniechanie druku publikacji, która godzi w cześć człowieka).
- o usunięcie skutków naruszenia - można je zastosować tylko wtedy, kiedy do naruszenia dobra już doszło. Jego treścią jest żądanie usunięcia negatywnych stanów faktycznych, będących wynikiem naruszenia dóbr osobistych
- o zadośćuczynienie lub zapłatę na cel społeczny.
Jak praktycznie skorzystać z tej informacji? Już samo uświadomienie sobie, że twoja godność i prywatność są chronionymi prawnie dobrami, na obronę których przytoczyć można konkretne przepisy prawa (wymienione artykuły 23 i 24 Kodeksu cywilnego) stanowi ważny argument w dyskusji. Wiedz jednak, że możesz rzeczywiście skorzystać z ochrony ustanowionej przez prawo, i złożyć pozew w ramach jednego z czterech wymienionych powyżej powództw, np. o zaniechanie czy usunięcie skutków naruszenia. Działalność taka, jak sugerowane informowanie rodziców Twoich podopiecznych o Twojej orientacji seksualnej jest ewidentnym pogwałceniem prawa do prywatności.
Ochronie dóbr osobistych służą również pojęcia zniesławienia i zniewagi. Są to przestępstwa i popełnienie ich pociąga odpowiedzialność karną (mówią o tym artykuły 212 - 217 Kodeksu karnego). Karane są one karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności, w zależności od charakteru przestępstwa. Oczywiście samo powiedzenie o kimś, że jest gejem, nie jest absolutnie żadną zniewagą. Jeśli jednak ktoś posuwałby się do rozpowszechniania kłamliwych informacji o Tobie, naruszających Twoje dobre imię, pamiętaj, że także i ten środek prawny jest do Twojej dyspozycji.
Odmowa zatrudnienia ze względu na orientację seksualną
Ubiegałem się o pracę w jednej z bardziej renomowanych w kraju agencji reklamowych. Wysłałem swoje CV oraz list motywacyjny, a także wszystkie inne wymagane dokumenty. Jakiś czas później zostałem zaproszony na rozmowę kwalifikacyjną, która upłynęła w bardzo miłej i sympatycznej atmosferze. Na koniec rozmowy, szef firmy zapytał mnie o moje plany na przyszłość, a także o sytuację rodzinną - czy mam żonę, dziewczynę, czy mieszkam sam? Odpowiedziałem, że mieszkam od kilku lat ze swoim chłopakiem. Na tę informację, szef firmy zrobił zniesmaczoną minę i powiedział, że pomimo moich wysokich kwalifikacji "chyba nie widzi szansy" zatrudnienia mnie w kierowanym przez niego zakładzie pracy z tego względu, że klientami agencji są poważne firmy i wizerunek agencji mógłby na tym ucierpieć. Mam zatem pytanie - czy pracodawca mógł mnie zapytać o moją sytuację rodzinną i orientację seksualną? Czy moja orientacja seksualna mogła być wystarczającym powodem do nie zatrudnienia mnie w agencji? Co mogę zrobić w tej sytuacji?
Twoja orientacja seksualna nie może być powodem odmowy zatrudnienia Cię przez potencjalnego pracodawcę. W czasie rozmowy kwalifikacyjnej może on jedynie żądać niektórych Twoich danych osobowych jak: imion i nazwiska, imion rodziców, daty urodzenia, miejsca zamieszkania, wykształcenia, danych na temat przebiegu dotychczasowego zatrudnienia, nr PESEL. Nikt nie może wymagać od Ciebie informacji dotyczących Twojej orientacji seksualnej i życia prywatnego. Nie musisz jednak ich ukrywać. Jeżeli czujesz się pokrzywdzony przez niedoszłego pracodawcę i masz pewność, że nie zatrudnił Cię tylko i wyłącznie dlatego, że jesteś gejem - możesz wnieść sprawę do Sądu Pracy. Pamiętaj jednak, że w Sądzie będziesz musiał mieć wiarygodne argumenty na to, że pracodawca kierował się w Twoim przypadku uprzedzeniem wobec osób homoseksualnych nie zatrudniając Cię w jego firmie.
Prześladowanie w pracy
Niedawno postanowiłam przestać ukrywać fakt, że jestem lesbijką. Powiedziałam o tym swoim kolegom i koleżankom z pracy. Niestety, od tej pory nie mam spokoju. Jestem zaczepiana w przykry sposób, część moich współpracowników wyśmiewa się ze mnie. Od czasu do czasu otrzymuję prześmiewcze e-maile i liściki. Ostatnio nawet w jednym z takich listów zaczęto mi grozić, że "jeżeli nie odejdę z pracy, to skończę tak jak kończą inni zboczeńcy". Czuję się zagrożona i nie wiem co robić?
Pamiętaj, że w miejscu pracy zakazana jest jakakolwiek dyskryminacja. Polskie prawo pracy zobowiązuje Twojego pracodawcę do uczynienia zakładu pracy środowiskiem wolnym od dyskryminacji i przyjaznym wszystkim osobom, także gejom i lesbijkom. Wynika z tego, że w razie dyskryminacji ze strony kolegów lub koleżanek, ich niestosownych uwag dotyczących Twojego życia prywatnego, masz prawo domagać się od swoich przełożonych dyscyplinowania takiego zachowania. W przypadku braku skutecznych działań ze strony pracodawcy, masz prawo wnieść do właściwego Sądu Pracy pozew przeciwko niemu o odszkodowanie za doznaną dyskryminację.
Pamiętaj, że w przypadku dyskryminacji ze strony współpracowników, zawsze możesz wnieść przeciwko nim pozew do Sądu Cywilnego o odszkodowanie za naruszenie dóbr osobistych. Jeżeli dyskryminacja przyjmuje drastyczną formę, możesz oczywiście zgłosić ten fakt na Policję lub do prokuratury. Ważne jest, abyś zachowała dowody w postaci obraźliwych listów, e-maili. Pomimo, że nowe przepisy prawa pracy przerzuciły ciężar udowodnienia nie dyskryminowania na pracodawcę, to Twoje dowody mogę mieć bardzo dużą wartość procesową.
Zwolnienie z pracy w szkole
Jestem nauczycielem historii w liceum ogólnokształcącym. Jakiś czas temu mój pracodawca dowiedział się, że jestem gejem. Zaczął mi sugerować, że skoro jestem "taki" to raczej nie powinienem pracować z młodzieżą i powinienem zrezygnować z pracy w szkole. Po tym jak stanowczo odmówiłem - wręczył mi wypowiedzenie. Nie wiem co robić? Jak mogę dochodzić swoich praw? Praca w szkole jest moją pasją i nie wyobrażam sobie pracy gdzieś indziej.
W takiej sytuacji masz prawo wnieść do Sądu pracy pozew o przywrócenie Cię do pracy - tam musisz przedstawić argumenty przemawiające za tym, że rozwiązanie umowy o pracę było bezprawne. Możesz również wnosić o odszkodowanie ze strony pracodawcy. Wysokość odszkodowania jest nieograniczona i to Ty oceniasz jakie straty finansowe i moralne poniosłeś. Nawet jeżeli Sąd nakaże przywrócić Cię do pracy, to w następstwie nie możesz być traktowany gorzej z tego powodu, że wcześniej procesowałeś się ze swoim pracodawcą.
|
|
